Opsiyon & Riskli İşlemler

borsada opsiyon

Borsada Opsiyon Nedir?

Opsiyon, alım ve satım hakkı veren sözleşmelerdir. Bu sözleşmeler alıcıya belli bir tutardan ödeyeceği opsiyon primi karşılığında, belli bir vadede ve belli bir fiyattan bir malı, finansal kıymeti satın alma hakkı verir. Satıcıya da alıcının sözleşmeden doğan bu hakkını kullanmasıyla sözleşmede belirtilen malı, finansal kıymeti satma yükümlülüğü getirir.

Uzun Taraf: Opsiyon sözleşmelerinde alıcı taraftır. Alım hakkı için opsiyon primi öder bunun dışında farklı bir risk taşımazlar.

Kısa Taraf: Opsiyon sözleşmelerinde satıcı taraftır. Satıcı belirlenen vade tarihine kadar satma yükümlülüğünde olduğu için risk taşır. Satıcıdan bu nedenle teminat alınır.

Opsiyon Tipleri

Amerikan Tipi Opsiyonlar: Bu tip opsiyonda sözleşmenin başlangıç tarihinden vade bitiş tarihine kadar herhangi bir sürede söz konusu malı, finansal kıymeti satın alma ya da satma hakkı alıcı (uzun taraf) tarafından kullanılabilir.

Avrupa Tipi Opsiyonlar: Bu tip opsiyonda sözleşmenin sadece vade sonunda söz konusu mal ve finansal hizmet satın alma ve satma hakkı alıcı (uzun taraf) tarafından kullanılabilir.

Borsada İşlem Gören Opsiyon Türleri:  Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) Borsa İstanbul’da hizmet vermektedir.

Hisse Senedi Opsiyonları:  Alım opsiyonlarında yatırımcılar hisse senedinin fiyatının yükseleceğini beklentisiyle alım yapar. Satım opsiyonlarında ise hisse senedi fiyatının düşeceği beklenir ve spot piyasadan yüksek fiyata satmak için işlem yapılır.

Döviz Opsiyonları: Sözleşmeye konu yabancı para önceden belirlenen fiyat üzerinden satın alınır. Satın alan tarafı döviz riskine, fiyat değişkenliklerine karı koruyan opsiyonlardır.

Faiz Opsiyonları:  Sözleşme de belirtilen oranın üzerine çıkmayacağı taahhüt edilir. Aynı zamanda faizler düşerse alım opsiyonunda düşük faizden borçlanma, satım opsiyonunda ise düşük faizde paranın belirli bir fiyattan değerlendirilmesi, yüksek faizde de opsiyon kullanılmayarak yüksek faiz kullanma imkânı sağlar.

Borsada Riskli İşlemler Hangileridir?

Yüksek kar elde edebilmek için yüksek riskleri kabul edebilmeniz gerekmektedir. Sadece borsa işlemlerinde değil, neredeyse tüm alanlarda risk almadan kazanç elde etmek neredeyse imkansızdır. Borsada riskli işlemleri kısaca volatilitenin fazla olduğu piyasalar, kredili işlemler ve açığa satış işlemleri olarak sıralayabiliriz.

Volatilitenin Fazla Olduğu Piyasalar

Volatilite, piyasanın çok dengesiz olduğu fiyatların çok hızlı yükselip düştüğü durumlar olarak adlandırılır. Bu durumun getirdiği riskleri göz önüne ülkemizden bir örnek ile açıklamak gerekirse 15 Aralık 2017 tarihinde Aselsan şirketine ait hisse senedi incelenebilir. Elinde 470.000 TL değerinde hisse senedine sahip bir kişi bir anda hisse senedinin değerinin düşmesi ile 400.000 TL elinde kaldı. Toplamda 70.000 TL kayıp yaşadı. Ancak o güne ise sürekli yükselerek bir değer kazanmıştı. Yükseliş halinde de düşüş halinde de volatilitesi her zaman yüksek bir durumda idi. Buna dikkat eden yatırımcılar kendisini korudu. Dikkat etmeyenler ise maalesef kaybetti.

Kredili İşlemler

Kredili işlemler borsada elinizde olmayan para ile günlük kredi çekim masrafı ödemeden kredili işlem yapmanızı sağlar. Ancak yatırım yaptığınız senetlerin düşmesi halinde elinizdeki aktiflerden kaybetmeye başlarsınız. Yine Aselsan hisse senedini örnek vermek gerekirse elinizde var olan nakit 20.000 TL iken kredili işleminiz açık ise ortalama 70.000 TL gibi bir yatırım yapabilme olanağına sahip olursunuz. Kazanıyorsanız 70.000 TL yatırmış gibi kazanır kaybederken de aynı şekilde kaybedersiniz.

Açığa Satış İşlemleri

Elinizde hisse senedi olmadan hisse senedinin düşeceği varsayımı ile önce satıp sonradan borçlu olduğunuz hisse senetlerini düşük miktardan almanız olarak adlandırılır. Borsa İstanbul Aselsan hisse senedinin sert düştüğü günden sonra riskli işlemlerden birisi olduğu için açığa satış işlemini bu hisse için geçici olarak durdurmuştur.

 

 

Borsa içinde yayınlandı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir